राशींनी निर्देशित होणारे शरीराचे अवयव

कालात्मकस्य च शिरो मुखदेशवक्षौ हृत्कुक्षिभागकटिबस्तिरहस्यदेशाः।

ऊरू च जानुयुगलं परतस्तु जङ्घे पादद्वयं क्रियमुखावयवाः क्रमेण।।8।।

बाराही राशी कालपुरुषाच्या विशिष्ट अवयवांचे निर्देशन करतात. चवथ्या चरणात क्रियमुखावयाः क्रमेण असे म्हटले आहे. मेष राशीची पर्यायी नावे पाहताना आपण क्रिय हा शब्द पाहिला होता. क्रियमुखाः म्हणजे मेष राशीपासून सुरुवात करून क्रमेण – क्रमाने. वरच्या श्लोकात तुम्हाला बारा अवयव सापडतील. ते असे –

1)      शिरः

2)      मुखदेशः

3)      वक्षः

4)      हृद्

5)      कुक्षिभागः

6)      कटिः

7)      बस्तिः

8)      रहस्यदेशः

9)      ऊरू

10)  जानुयुगलम्

11)  जङ्घे

12)  पादद्वयम्

हे क्रमाने मेष ते मीन यांनी निर्देशित होणारे अवयव आहेत. पुढील कोष्टकात सविस्तर माहिती देतो.

क्रमांक	रास	अवयव
1	मेष	डोके
2	वृषभ	तोंड
3	मिथुन	छाती
4	कर्क	हृदय
5	सिंह	पोट
6	कन्या	कंबर
7	तूळ	ओटीपोट
8	वृश्चिक	लिंग
9	धनू	मांड्या
10	मकर	गुडघे
11	कुंभ	पिंढ-या
12	मीन	पाय